Radio Lyra

 www.radiolyra.com 03.11.2026 Një studim i ri nga Suedia ka tërhequr vëmendjen e botës mjekësore, pasi tregon se disa proteina në gjak mund të ndihmojnë në identifikimin më të hershëm të rrezikut për sëmundjet e zemrës. Sipas kërkimit të zhvilluar në Universitetin e Linköpingut, nivele më të larta të disa proteinave të indit lidhor në gjak janë lidhur me rrezik më të ulët për sëmundjen e arterieve koronare. Kjo është sëmundja që ngushton enët e gjakut që furnizojnë zemrën dhe që në shumë raste mund të çojë në infarkt. Çfarë zbuluan studiuesit? Studiuesit analizuan mostrat e gjakut dhe të dhënat shëndetësore të rreth një mijë personave. Në fokus ishin disa proteina që lidhen me strukturën dhe qëndrueshmërinë e indeve në trup. Rezultatet sugjerojnë se disa prej këtyre proteinave mund të shërbejnë si tregues biologjikë, që në të ardhmen mund t’i ndihmojnë mjekët të kuptojnë më herët se cilët persona kanë më shumë rrezik për probleme të zemrës. Çfarë do të thotë kjo në praktikë? Ky zbu...

  Japonia jep shpresë për personat e paralizuar: qelizat staminale ndihmojnë një pacient të qëndrojë përsëri në këmbë Radio Lyra | 3 nëntor 2026 Një arritje e jashtëzakonshme në mjekësinë rigjeneruese po ngjall shpresa të reja për njerëzit që kanë humbur aftësinë për të lëvizur. Shkencëtarët japonezë kanë arritur rezultate premtuese duke përdorur qeliza staminale për trajtimin e dëmtimeve të rënda të palcës kurrizore. Por a është zbuluar vërtet kura kundër paralizës? Një hap i rëndësishëm drejt rikthimit të lëvizjes Imagjinoni një njeri që, pas një dëmtimi të rëndë të palcës kurrizore, humbet aftësinë për të lëvizur. Për të, qëndrimi në këmbë, një veprim që shumica prej nesh e bëjnë pa menduar, mund të duket një ëndërr e paarritshme. Pikërisht një rast i tillë ka tërhequr vëmendjen e botës shkencore. Studiuesit e Universitetit Keio në Japoni kanë zhvilluar një trajtim eksperimental duke përdorur qeliza staminale të riprogramuara, të njohura si qeliza iPS. Në mars të vitit 20...

Kina ka zbuluar kurën për diabetin? E vërteta shkencore pas lajmit që po bën xhiron e botës Radio Lyra | Shëndetësi – Shkencë – Verifikim faktesh 3 nëntor 2026 Një lajm që u dha shpresë miliona njerëzve. Por a është vërtet diabeti një sëmundje që tashmë mund të shërohet? Imagjinoni për një çast një botë ku njerëzit me diabet nuk kanë më nevojë të marrin çdo ditë insulinë. Një botë ku matjet e vazhdueshme të sheqerit në gjak, injeksionet dhe frika nga komplikimet e sëmundjes mund të bëhen pjesë e së kaluarës. Pikërisht këtë shpresë ka ngjallur një lajm që po qarkullon në rrjetet sociale. Sipas postimeve, shkencëtarët kinezë kanë zbuluar kurën për diabetin e tipit 1 dhe të tipit 2, duke përdorur qeliza staminale që i mundësojnë trupit të prodhojë përsëri insulinë. Por sa është i vërtetë ky pretendim? Verifikimi i Radio Lyra tregon se pas këtij lajmi qëndrojnë arritje të rëndësishme shkencore, por jo një kurë përfundimtare për diabetin. Çfarë kanë zbuluar shkencëtarët kinezë? Për të kuptu...

 

 

www.radiolyra.com  Skanimet e trurit nuk tregojnë me siguri sa mirë i rregullon emocionet një person Një konsorcium ndërkombëtar në Nature bashkoi 40 grupe të dhënash nga rezonanca magnetike funksionale, me gjithsej 2.175 pjesëmarrës. Analiza ishte e pararegjistruar dhe kampioni afërsisht njëzet herë më i madh se në përpjekjet e mëparshme për këtë pyetje. Studiuesit analizuan “rivlerësimin njohës”: ndryshimin e mënyrës se si e interpretojmë një situatë, me qëllim zvogëlimin e ndikimit emocional.

www.radiolyra.com  Anoreksia dhe bulimia prekën rreth 18 milionë njerëz në vitin 2023 Një analizë e Global Burden of Disease 2023, botuar në JAMA Psychiatry, përpiloi të dhëna nga studimet sistematike, anketat e popullsisë dhe regjistrat e vdekjeve në 204 vende dhe territore. Provat e verifikuara Për vitin 2023 u vlerësua se: 18,1 milionë njerëz jetonin me anoreksi nervore ose bulimi nervore; 12,6 milionë ishin femra dhe 5,5 milionë meshkuj; 41,2 për qind ishin të moshës 10–24 vjeç; sëmundjet shkaktuan rreth 3,83 milionë vite jete të humbura nga vdekja ose paaftësia. Që nga viti 1990, numri i rasteve të vlerësuara u rrit me 71 për qind. Edhe pas korrigjimit për ndryshimet në madhësinë dhe moshën e popullsisë, prevalenca u rrit rreth 21 për qind. Nëse prirjet vazhdojnë, modeli parashikon afërsisht 21,8 milionë raste në vitin 2050.  Studimi parësor në JAMA Psychiatry⁠ Çfarë ka ndryshuar Ky është përditësimi më i madh i barrës globale të anoreksisë dhe bulimisë që nga analiza e v...