Radio Lyra

 www.radiolyra.com  25 shtator 2026 Nga drejtimi i inteligjencës te arresti shtëpiak:  Për çfarë akuzohet Vlora Hyseni? Rasti i Vlora Hysenit është një nga zhvillimet më të rënda që kanë prekur institucionet e sigurisë kombëtare në Shqipëri. Ish-drejtoresha e Shërbimit Informativ të Shtetit – SHISH është shkarkuar nga detyra dhe ndodhet nën masën e sigurisë “arrest në shtëpi”, ndërsa hetohet nga Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar. Akuzat lidhen me dyshimin se Hyseni ka ndihmuar biznesmenin Ergys Agasi gjatë kohës kur ai kërkohej nga drejtësia dhe se i ka dhënë atij informacione sekrete. Megjithatë, duhet theksuar se këto janë akuza në fazën e hetimit. Vlora Hyseni nuk është shpallur fajtore me vendim përfundimtar dhe, sipas ligjit, gëzon prezumimin e pafajësisë. Kush është Vlora Hyseni? Vlora Hyseni është një zyrtare e inteligjencës me origjinë nga Kosova. Ajo ka mbajtur disa funksione të rëndësishme në Agjencinë e Kosovës për Inteligjencë –...

 www.radiolyra.com   25 shtator 2026, në orën 08:17 GËNJESHTRA – KUR E VËRTETA HUMB ZËRIN Gënjeshtra është një nga kundërthëniet më të mëdha të njeriut. Ne e çmojmë të vërtetën, por jo gjithmonë jemi të gatshëm ta dëgjojmë. E dënojmë mashtrimin, por ndonjëherë gënjejmë për të mbrojtur veten, për të shmangur përgjegjësinë, për të ruajtur një marrëdhënie apo për të krijuar një pamje më të bukur se realiteti. Por çfarë është në të vërtetë gënjeshtra? A është vetëm një pohim i pavërtetë? Apo fillon më herët, në çastin kur ne e njohim të vërtetën, por vendosim ta fshehim? Një njeri mund të mos thotë asnjë fjalë të pavërtetë dhe përsëri të mashtrojë. Ai mund të heshtë në momentin vendimtar, të tregojë vetëm gjysmën e ngjarjes, të largojë vëmendjen nga fakti kryesor ose të krijojë një përshtypje të rreme. Prandaj, gënjeshtra nuk jeton vetëm brenda fjalëve. Ajo jeton edhe në qëllimin që qëndron pas tyre. Pse gënjen njeriu? Njeriu gënjen sepse ka frikë. Ka frikë se mos humbet dash...

 www.radiolyra.com  Klaustrofobia – kur hapësira e mbyllur shkakton frikë Klaustrofobia është frikë e fortë dhe e vazhdueshme nga hapësirat e mbyllura, të ngushta ose nga situatat ku personi mendon se nuk mund të largohet shpejt. Në psikologjinë klinike klasifikohet si fobi specifike e tipit situacional. Fjala vjen nga latinishtja claustrum, që do të thotë vend i mbyllur, dhe nga greqishtja phobos, që do të thotë frikë. Klaustrofobia nuk është thjesht siklet në një dhomë të vogël. Te personi që e përjeton, edhe një hapësirë objektivisht e sigurt mund ta aktivizojë sistemin e alarmit të trupit sikur të ekzistonte një rrezik i menjëhershëm. Ku mund të shfaqet? Frika mund të aktivizohet në: ashensor; aeroplan; tunel; tren ose autobus të mbushur; dhomë pa dritare; bodrum; parking nëntokësor; pajisje për rezonancë magnetike; vende me shumë njerëz; radhë ku largimi duket i vështirë; automjet me dyer dhe dritare të mbyllura. Disa njerëz shqetësohen më shumë nga ngushtësia fizike. Të ...

 www.radiolyra.com  Tiparet narciste: si mund t’i dallojmë? Hysi, fjala “narcist” përdoret shpesh për njerëzit egoistë, mendjemëdhenj ose manipulues. Megjithatë, në psikologji duhet bërë një dallim i rëndësishëm: Tiparet narciste mund të shfaqen herë pas here te shumë njerëz. Çrregullimi narcisist i personalitetit është një gjendje klinike më e thellë dhe e qëndrueshme, që diagnostikohet vetëm nga psikologu ose psikiatri. Nuk mjafton që dikush të jetë krenar, të flasë shumë për veten apo të sillet keq në një rast të vetëm. Duhet të ekzistojë një model i vazhdueshëm sjelljeje, i pranishëm në marrëdhënie dhe situata të ndryshme. Shenjat kryesore 1. Ndjenjë e tepruar e rëndësisë personale Personi e sheh veten si më të rëndësishëm, më të aftë ose më të veçantë se të tjerët. Mund t’i zmadhojë arritjet dhe të kërkojë njohje edhe kur rezultatet nuk e justifikojnë atë. 2. Nevojë e vazhdueshme për admirim Kërkon lavdërime, vëmendje dhe miratim. Kur nuk i merr, mund të bëhet i ftohtë, n...

 www.radiolyra.com  Akrofobia – kur lartësia shndërrohet në frikë Akrofobia është frika e fortë dhe e vazhdueshme nga lartësitë. Termi vjen nga fjalët greke ákron, që do të thotë majë ose lartësi, dhe phóbos, që do të thotë frikë. Të kesh kujdes kur ndodhesh në një vend të lartë është krejtësisht normale. Ky kujdes na mbron nga rënia. Por te personat me akrofobi, frika është shumë më e madhe sesa rreziku real. Ajo mund të shfaqet edhe kur vendi është i sigurt, për shembull në një ndërtesë me barriera mbrojtëse, në një ballkon të mbyllur ose gjatë shikimit të një fotografie nga lartësia. Akrofobia konsiderohet fobi specifike, pra çrregullim ankthi i lidhur me një situatë të përcaktuar. Fobia nuk është dobësi karakteri dhe as mungesë guximi. Është një reagim i fuqishëm psikologjik dhe trupor ndaj një kërcënimi që truri e vlerëson si më të madh sesa është në të vërtetë.  psychiatry.org +1 Si shfaqet akrofobia? Kur personi ndodhet në lartësi ose vetëm mendon për të, mund të p...

www.radiolyra.com  PESËDHJETË VJET STUDIME PËR QYTETET ILIRE Neritan Ceka ILIRIA, Nr. 1–2, 1998, faqet 121–125 Ky pesëdhjetëvjetor i krijimit të Muzeut Arkeologjik-Etnografik në Tiranë përkon edhe me fillimin e studimeve për qytetin ilir. Ka qenë Hasan Ceka, i cili në artikullin e tij “Zbulimi i një qyteti antik në rrethin e Tiranës”, të botuar në Buletinin e Institutit të Shkencave, seria Shkencat Shoqërore, 1951, nr. 1, f. 86–89, përdori për herë të parë termin qytet ilir. Kjo përbën një shkëputje nga tradita e deriatëhershme e krijuar nga arkeologët e huaj, si Karl Patsch, Camillo Prashniker e Luigi Ugolini, të cilët i patën konsideruar Amantian, Bylisin, Lisin etj., si subkoloni helene në thellësi të territorit ilir. Është pikërisht Hasan Ceka, i cili bëri edhe përpjekjen e parë për gërmimin e një qyteti të rëndësishëm ilir si Amantia, gërmime të cilat u çuan më tej dhe u botuan nga Skënder Anamali. Në këtë periudhë të hershme të zhvillimit të shkallës kombëtare të arkeologjisë...

 www.radiolyra.com  21 shtator 2026 STRESI – KUR MEKANIZMI QË NA MBRON FILLON TË NA DËMTOJË Stresi është pjesë normale e jetës. Ai nuk është domosdoshmërisht sëmundje dhe as gjithmonë armik. Në kuptimin biologjik, stresi është reagimi i trurit dhe i trupit ndaj një kërkese, kërcënimi ose ndryshimi që kërkon përshtatje. Një provim, një afat pune, një problem financiar, një konflikt familjar, një sëmundje apo një pasiguri e vazhdueshme mund ta aktivizojnë këtë reagim. Edhe ngjarjet pozitive, si martesa, lindja e një fëmije ose fillimi i një pune të re, mund të shkaktojnë stres, sepse kërkojnë përshtatje. Çfarë ndodh në trup kur stresohemi? Kur truri vlerëson se përballë nesh ekziston një rrezik, hipotalamusi aktivizon sistemin nervor simpatik. Gjëndrat mbiveshkore çlirojnë adrenalinë dhe hormone të tjera që e përgatisin trupin për reagimin e njohur si “lufto ose ik”. Zemra rreh më shpejt. Frymëmarrja përshpejtohet. Muskujt tensionohen. Presioni i gjakut mund të rritet. Vëm...