Posts

Lajmet 18.tetor.2026

Image
 

ADHD-ja dhe ankthi mund të përmbajnë tri profile të përbashkëta truri–sjellje

Image
 www.radiolyra.com Studiuesit kombinuan skanime të lidhjeve funksionale të trurit me matje njohëse dhe të sjelljes te 3.508 fëmijë 9–11 vjeç nga studimi amerikan ABCD. Një model i të mësuarit të thellë identifikoi dy dimensione kryesore: kontrollin njohës dhe rregullimin e sjelljes; ndërveprimin ndërmjet emocioneve dhe vëmendjes. Kombinimi i tyre prodhoi tri profile ose “biotipe”: një profil me probleme të jashtësuara dhe vetëkontroll të dobët, një me shqetësim të brendësuar dhe një me çrregullim të përzier. Çdo profil përmbante fëmijë me ADHD, ankth ose të dyja diagnozat—pra nuk përputhej thjesht me kategoritë tradicionale. Modelet u testuan pa ritrajnim në një kampion tjetër prej 224 fëmijësh nga Healthy Brain Network . Shenja të ngjashme u gjetën edhe te 693 fëmijë që nuk kishin diagnozë në fillim, por zhvilluan më vonë ADHD ose çrregullim ankthi.  Çfarë ka ndryshuar ADHD-ja dhe ankthi zakonisht trajtohen si kategori të ndara, edhe pse bashkëshfaqen shpesh dhe ndryshojnë sh...

A mund të përgjohen kufjet nga tridhjetë metra? Çfarë tregon studimi InjectEave

Image
www.radiolyra.com 17 tetor 2026 Studiuesit kanë demonstruar se audioja që luhet në disa kufje mund të rikuperohet nga larg përmes ndërhyrjes elektromagnetike. Metoda, e quajtur InjectEave, ka arritur deri në tridhjetë metra në eksperimente. Megjithatë, ky rezultat maksimal nuk nënkupton se çdo kufje mund të përgjohet në të njëjtën mënyrë apo nga e njëjta largësi.  Kërkimi është botuar në punimet e konferencës USENIX Security 2026. Autorët janë nga Universiteti i Shkencës dhe Teknologjisë i Hong Kongut, kampusi në Guangzhou, dhe Universiteti Politeknik i Hong Kongut.  Teknika shfrytëzon mënyrën se si disa komponentë elektronikë reagojnë ndaj sinjaleve radio. Kur sinjali i jashtëm ndërvepron me qarqet analoge, informacioni i audios mund të përfshihet në emetime elektromagnetike. Pajisje marrëse dhe përpunimi i sinjalit mund të mundësojnë më pas rikuperimin e zërit. Autorët raportojnë testimin e njëmbëdhjetë pajisjeve tregtare. Në tabelën e rezultateve, modelet e kufjeve kanë lar...

Foto kuptim plota

Image
 

Përgjigjet e inteligjencës artificiale nuk janë ende zëvendësim i besueshëm për anketat njerëzore

Image
 www.radiolyra.com 15.tetor.2026 Një studim ndërkombëtar në revistën Nature Human Behaviour tregon se modelet e mëdha gjuhësore mund të riprodhojnë disa prirje demografike, por kanë vështirësi të parashikojnë dallimet kulturore dhe preferencat e individëve. Për këtë arsye, studiuesit vlerësojnë se përgjigjet e simuluara nuk janë ende zëvendësim i besueshëm për anketat përfaqësuese. Studimi u botua më 12 tetor 2026.  Si u zhvillua studimi? Studiuesit krijuan profile të simuluara, të quajtura “binjakë digjitalë”, për 67.201 pjesëmarrës të anketuar në 74 vende. Profilet përfshinin të dhëna si mosha, gjinia, aftësia njohëse dhe vendi. Modelet iu përgjigjën të njëjtit pyetësor si pjesëmarrësit, për gjashtë preferenca ekonomike: gatishmëria për të rrezikuar, durimi, altruizmi, besimi dhe reciprociteti pozitiv e negativ.  Çfarë treguan rezultatet? Modelet riprodhuan drejtimin e 77,8 për qind të dallimeve të lidhura me moshën, gjininë dhe aftësinë njohëse. Për dallimet kulturor...

Google e vë Gemini 4 Argon në përdorim të gjerë

Image
www.radiolyra.com  Google e vë Gemini 4 Argon në përdorim të gjerë Çfarë ndryshoi: Në njoftimin e mëparshëm ishte konfirmuar vetëm testimi paraprak i Gemini 4 Argon nga instituti britanik i sigurisë. Tani Google e ka bërë modelin të disponueshëm globalisht për zhvilluesit, bizneset dhe abonentët me pagesë, përmes Gemini API, AI Studio, aplikacionit Gemini, AI Mode dhe Antigravity.  Reuters +2 Faktet e verifikuara: Modeli pranon tekst, fotografi, video, audio dhe dokumente PDF. Ka dritare konteksti deri në rreth një milion njësi teksti dhe mund të përdorë mjete, të ekzekutojë kod dhe të kontrollojë kompjuterin në version prove. Çmimi fillestar i ndërfaqes programuese është dy dollarë për një milion njësi hyrëse dhe dhjetë dollarë për një milion njësi dalëse; çmimet pritet të dyfishohen pas 30 nëntorit. Programi Fairwind po zgjerohet te qindra mbrojtës të verifikuar të sigurisë kibernetike, të cilëve Google u jep një variant pa disa kufizime kibernetike.  ai.google.dev +1 N...

Pse gruaja e merr mbiemrin e burrit pas martesës?

Image
www.radiolyra.com    Pse gruaja e merr mbiemrin e burrit pas martesës? Zakoni që gruaja të marrë mbiemrin e burrit pas martesës ka rrënjë të thella historike dhe lidhet kryesisht me organizimin patriarkal të shoqërisë. Në shumë shoqëri të dikurshme, burri konsiderohej kryefamiljar, ndërsa prona, trashëgimia dhe prejardhja familjare përcaktoheshin kryesisht sipas vijës mashkullore. Martesa shpesh nënkuptonte kalimin e gruas në familjen e burrit, prandaj marrja e mbiemrit të tij u bë traditë. Në Anglinë historike, për shembull, ligjet kufizonin pavarësinë ekonomike dhe juridike të grave të martuara. Megjithatë, marrja e mbiemrit të burrit ishte kryesisht zakon shoqëror dhe jo detyrim i përgjithshëm ligjor. Studimet sociologjike tregojnë se kjo traditë vazhdon për disa arsye: ndikimi i familjes, pritshmëritë shoqërore, dëshira për një mbiemër të përbashkët me fëmijët dhe ruajtja e zakoneve të trashëguara. Por kjo praktikë nuk është universale. Në shumë vende, gratë e ruajnë ...